Akkerkruiden, akkerflora of Onkruid ?!

Op 20 maart vond de themabijeenkomst Akkerflora plaats, georganiseerd door Agrosoil en Cropmix. We waren te gast in Nijkerk, waar akkerbouwer Pieter van Leeuwen Boomkamp ons een rondleiding gaf over zijn bedrijf.

Telers en onderzoekers gingen in gesprek over Akkerflora. Met als voornaamste doel een begin te maken op de vraag: Hoe kunnen we problematische akkerkruiden beheersbaar krijgen in een duurzaam akkerbouwsysteem?

Er kwamen verschillende onderwerpen aan bod:

• Welke akkerkruiden geven de meeste uitdaging?
• Welke mogelijke beheersmaatregelen, naast het gebruik van herbiciden, bestaan er en welke hebben prioriteit om te onderzoeken?
• Hoe zien de transitiepaden eruit om in 2040 naar een duurzaam beheer van akkerflora te komen?
• De eerste onderzoeksresultaten uit Cropmix en Agrosoil over het effect van strokenteelt op akkerflora

Onder andere Akkerdistel, Melganzenvoet, Knopkruid, Vogelmuur en Zwarte nachtschade bleken tijdens te stemronde favoriet voor meest problematisch akkerkruid. Dit zijn voorbeelden waarmee de onderzoekers als eerste mee aan de slag gaan. Lastig kiezen was het wel uit de maar liefst 200 bekende soorten akkerkruiden, dit zijn dan ook niet de enige voorbeelden waarmee onderzoekers aan de slag gaan. Meer input over welke soorten er op verschillende soorten grond voor overlast zorgen, kan zorgen voor nog andere keuzes.

Een breed pallet aan beheersmaatregelen werd aangedragen, waaronder het gebruik van gewas diversificatie, competitie, verstoring, mechanische controle, bio-controle en het beheer van onkruidzadenbank. De verwachting is dat een combinatie van beheersmaatregelen belangrijk zal zijn.

Niet alleen de akkerkruiden die we als problematisch beschouwen kwamen aan bod. We bespraken ook de vraag: Hoe komen we dan naar een systeem met duurzaam akkerflorabeheer in 2040? In de workshop transitiepaden, gingen de deelnemers in groepjes aan de slag om de barrières en oplossingen te identificeren. Belangrijke stappen in de transitie bleken, kennisontwikkeling, omslag in cultuur en het meenemen van ketenpartijen.

Binnen Cropmix en Agrosoil leveren de onderzoeken van de PhD‑studenten steeds meer waardevolle resultaten op. Zo wordt onderzocht of met name strokenteelt een geschikte beheersmaatregel kan zijn om problematische akkerkruiden terug te dringen. De eerste bevindingen laten zien dat in een strokenteeltsysteem een grotere diversiteit aan akkerflora voorkomt dan in een monocultuursysteem. Deze hogere diversiteit is volgens de theorie gunstig, omdat een gevarieerde akkerflora kan bijdragen aan het onderdrukken van ongewenste soorten.

Daarnaast hebben we gekeken naar de manier waarop onkruiden zich ontwikkelen aan de randen van een strook, vergeleken met het midden, in een systeem met kolen en haver. De strookranden blijken interessante zones te zijn, waar – afhankelijk van het beheer en de gewascombinaties – meer onkruiden kunnen groeien. Er is zeker meer onderzoek nodig, maar dit vormt al een veelbelovend begin.